Het ministerie van LVVN heeft op 10 juli 2026 de internetconsultatie geopend over het conceptprogramma 'Maatwerkaanpak PAS-melders en andere melders'. Met dit programma wil het kabinet ondernemers, die door het PAS zonder geldige natuurvergunning zijn komen te zitten, alsnog perspectief bieden op een legale situatie. De consultatie loopt tot en met 21 augustus 2026. Belanghebbenden kunnen gedurende deze periode reageren op het conceptprogramma. Daarna volgt de definitieve vaststelling.

Van legalisatie naar maatwerk

De voorgestelde aanpak laat een verschuiving zien ten opzichte van het eerdere legalisatieprogramma. Waar aanvankelijk vooral werd ingezet op legalisatie met beschikbare stikstofruimte, kiest het kabinet nu voor een bredere maatwerkaanpak. Per ondernemer wordt bekeken welke oplossing het meest passend is. Dat kan bestaan uit vergunningverlening, intern of extern salderen, bedrijfsaanpassing, verplaatsing of – wanneer legalisatie niet haalbaar blijkt – vrijwillige bedrijfsbeëindiging. Rijkszaakbegeleiders kunnen hierbij ondernemers ondersteunen.

Verificatie van bestaande legalisatieverzoeken

Voor agrarische ondernemers, die in 2021 een legalisatieverzoek hebben ingediend, is van belang dat dit dossier het uitgangspunt vormt voor de verificatie. Er hoeft dus niet opnieuw uit eigen beweging een volledig dossier te worden ingediend. Alleen wanneer de provincie vaststelt dat gegevens ontbreken, onduidelijk of niet meer actueel zijn, zal om aanvullende informatie worden gevraagd. De uiterste datum voor het aanleveren van deze gegevens is 1 oktober 2026. De provincie moet uiterlijk 15 januari 2027 vaststellen of aan de voorwaarden is voldaan.

Doelstelling

Na een positieve verificatie wordt samen met de ondernemer toegewerkt naar een maatwerkoplossing. Het kabinet streeft ernaar dat uiterlijk 1 maart 2028 voor alle positief geverifieerde PAS-melders een concreet en uitvoerbaar perspectief op een legale situatie bestaat.