Het kabinet trekt tot en met 2035 € 20 miljard uit voor stikstof, landbouw en natuur. Het geld moet onder meer worden ingezet voor gebiedsgerichte maatregelen, innovatie, mestverwerking, verduurzaming, agrarisch natuurbeheer en vrijwillige bedrijfsbeëindiging.
Terugdringing ammoniakuitstoot
Voor agrariërs betekent Prinsjesdag vooral dat de eerder aangekondigde landbouwkoers verder wordt ingevuld. De landbouw moet de ammoniakuitstoot fors terugbrengen: in 2035 moet die 42 tot 46% lager liggen dan in 2019. Daarbij kiest het kabinet steeds meer voor doelsturing. Boeren krijgen normen voor onder meer stikstof, water en klimaat, maar krijgen meer ruimte om zelf te bepalen hoe zij die doelen behalen. De normen voor de melkveehouderij zijn reeds bekend; voor de intensieve veehouderij volgen deze in het eerste kwartaal van 2027.
Zonering en extensivering
Rond kwetsbare Natura 2000-gebieden wordt gewerkt met zones waarin onder meer extensivering en beperkingen voor de bedrijfsvoering kunnen gelden. Ook wordt gewerkt aan een grondgebondenheidsnorm voor de melkveehouderij. Daarvoor wordt in 2027 een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd.
Overige maatregelen
- Uiterlijk 1 juli 2027 moet het 8e Actieprogramma Nitraatrichtlijn worden vastgesteld.
- Agrariërs krijgen een grotere rol bij natuur- en landschapsbeheer. Het budget wordt verhoogd van € 36,5 miljoen in 2027 naar € 150 miljoen in 2031. Het gaat onder meer om veenweidegebieden, beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden.
- Binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid komt extra aandacht voor generatievernieuwing. De eco-regeling wordt verder ontwikkeld om deze voorspelbaarder en aantrekkelijker te maken.
- Het in 2026 gesloten convenant gewasbeschermingsmiddelen wordt vanaf 2027 uitgevoerd. Het kabinet wil het gebruik van schadelijke middelen fors terugbrengen.
- Voor 2027 wordt de glastuinbouw onder andere tijdelijk gecompenseerd via een lagere energiebelasting vanwege de verplichting om groen gas bij te mengen. Ook wordt de afschaffing van de CO₂-heffing voor de glastuinbouw uitgesteld.
- Het kabinet wil een fiscale investeringsfaciliteit voor dier en klimaat invoeren. Boeren zouden daarmee fiscaal ruimte kunnen creëren voor investeringen in bijvoorbeeld dierenwelzijn en natuur. De regeling kan op zijn vroegst in 2030 gaan gelden.