De Europese Commissie heeft definitief besloten dat het in 2026 niet meer mogelijk zal zijn een derogatievergunning aan te vragen en dat conform de Nitraatrichtlijn maximaal 170 kg stikstof uit dierlijke mest per hectare geplaatst mag worden.

De eurocommissaris van milieu schrijft in een brief dat zij concludeert dat Nederland niet aan de voorwaarden voor een derogatie voldoet. Een verdere derogatie zou de druk vergroten op een moment waarop de waterkwaliteit en stikstofverontreiniging nog steeds een urgente zorg vormen. Het is daarom van essentieel belang de maatregelen te versterken die zijn voorgesteld in het ontwerp van het 8e actieprogramma Nitraatrichtlijn om deze structurele problemen aan te pakken. De eurocommissaris begrijpt dat de huidige regering heeft besloten de ontwikkeling van een nieuw actieprogramma over te laten aan een nieuw kabinet. Tevens is besloten dat in de tussentijd het 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn en de algemene voorwaarden van de derogatie 2022–2025 ook in 2026 van kracht blijven. Dit betekent echter dat de norm van 170 kg stikstof per hectare per jaar voor het uitrijden van mest in alle gebieden zal gelden. Het blijft van cruciaal belang de reeds overeengekomen maatregelen volledig uit te voeren, met name de vermindering van de mestproductie. Het recente wetsvoorstel om de verplichte vermindering van mestproductierechten voor varkens en pluimvee in te trekken, dreigt deze voorwaarde te ondermijnen, die een hoeksteen vormt van het overeengekomen pakket om de derogatie haalbaar te maken.

Renure

De eurocommissaris denkt dat de toepassing van Renure wel kan bijdragen aan het bevorderen van nutriëntenkringlopen in de landbouw, met waarborgen voor water en milieu. Zij is ervan overtuigd dat dit Nederlandse landbouwers op termijn meer flexibiliteit zal bieden bij het beheren van nutriëntenplafonds en de deur zal openen voor innovatie op het gebied van mestverwerking.

Reactie minister van LVVN

Volgens de minister van LVVN heeft de afbouw van de huidige derogatie een zeer grote negatieve impact op het inkomen en toekomstperspectief van de boer en bestaat het risico dat steeds meer melkveehouders hun graslandpercelen zullen omzetten naar (meer lucratieve) bouwlandpercelen, met alle negatieve gevolgen van dien voor de waterkwaliteit.

NV-gebieden en stikstofgebruiksnormen 2025 blijven in 2026 van toepassing

Volgens het ontwerp van het 8e actieprogramma Nitraatrichtlijn zouden de NV-gebieden worden vervangen door aandachtsgebieden voor fosfor en stikstof en zouden de stikstofgebruiksnormen worden geactualiseerd. Doordat de vaststelling van het 8e actieprogramma wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet, blijven in 2026 de huidige NV-gebieden en de stikstofgebruiksnormen 2025 van toepassing.